Tài liệu kỹ thuật & đào tạoVan điều tiết không khí · VCD / NRD / PRD
VCD·NRD·PRD
Hướng dẫn bảo quản, lắp đặt, khắc phục sự cố và bảo hành
Kèm nội dung đào tạo phân biệt van điều tiết lưu lượng (VCD), van một chiều (NRD) và van xả áp (PRD)
Về tài liệu này
Tài liệu dùng chung cho các van điều tiết không khí Starduct: van điều tiết lưu lượng chữ nhật SVCD, van kín khí SVCD-MP / SVCD-HP, van tròn SVCD-T, van một chiều SNRD và van xả áp SPRD. Dành cho nhà phân phối, nhà thầu cơ điện, giám sát và kỹ thuật viên bảo hành. Số liệu hiệu năng và kích thước của từng model lấy theo catalogue, submittal và phiếu thử nghiệm của model đó.
Cách dùng
- Đào tạo: dùng chương 1 (phân biệt VCD / NRD / PRD, chọn đúng loại) cùng bộ slide đi kèm.
- Hiện trường: chương 2–5 là checklist theo thứ tự nhận hàng → lưu kho → lắp → nghiệm thu → bảo trì.
- Khi có sự cố: chương 6 tra theo hiện tượng cho từng loại van; chương 7 là điều kiện và quy trình bảo hành.
- Van điều tiết không phải van ngăn cháy và không phải van chặn khói. Khi tài liệu này khác catalogue, submittal đã duyệt hoặc bản vẽ chế tạo, các tài liệu đó thắng.
Nội dung
- Phân biệt các loại van điều tiết3
- Vận chuyển và giao nhận9
- Bảo quản tại kho và công trường10
- Kiểm tra trước lắp và lắp đặt11
- Vận hành và bảo trì16
- Khắc phục sự cố18
- Điều kiện và quy trình bảo hành20
- Căn cứ số liệu, ISO và liên hệ22
Ký hiệu trong tài liệu
1 · Phân biệt các loại van điều tiết
Ba loại van trông giống nhau – khung chữ nhật, nhiều cánh – nhưng làm ba việc khác nhau. VCD do con người hoặc hệ thống điều khiển đặt góc cánh. NRD và PRD không cần người điều khiển: cánh tự phản ứng với dòng khí (NRD) hoặc với chênh áp (PRD). Lắp nhầm loại là lỗi phổ biến nhất và không được bảo hành.
Ba chức năng – ba nguyên lý
Cánh quay quanh trục theo góc do tay gạt, trục vít hoặc động cơ đặt. Dùng để cân bằng, chia lưu lượng giữa các nhánh và đóng/mở theo chế độ vận hành. Góc cánh giữ nguyên khi quạt dừng (trừ động cơ lò xo hồi).
Không có cơ cấu điều khiển. Áp động của dòng khí theo chiều thuận đẩy cánh mở; khi quạt dừng, trọng lượng cánh kéo cánh về vị trí đóng, dòng ngược ép cánh đóng chặt hơn. Dùng ở cửa xả quạt, đầu ống thải ra ngoài và nhánh nhiều quạt chạy luân phiên.
Không cần điện. Quả đối trọng trên tay đòn giữ cánh đóng khi chênh áp hai phía nhỏ hơn mức cài đặt; vượt mức cài đặt thì lực gió thắng đối trọng, cánh mở dần để xả áp. Áp mở chỉnh bằng vị trí đối trọng. Dùng cho phòng sạch, buồng thang tăng áp, ống sau van ngăn cháy đóng nhanh.
So sánh nhanh
| Tiêu chí | VCD | NRD | PRD |
|---|---|---|---|
| Chức năng | Chỉnh, chia lưu lượng; đóng/mở theo chế độ | Cho gió đi một chiều, chặn gió ngược | Giữ chênh áp, xả áp dư |
| Cánh được điều khiển bởi | Tay gạt, trục vít, động cơ | Dòng khí + trọng lượng cánh | Chênh áp + đối trọng |
| Cần điện | Chỉ khi dùng động cơ | Không (tùy chọn M) | Không (tùy chọn M) |
| Khi quạt dừng | Giữ góc đã đặt | Đóng | Đóng |
| Chỉnh tại hiện trường | Góc mở: bước 1…9, vô cấp hoặc 0–10 V | Không | Áp mở 50–1000 Pa (dời đối trọng) |
| Hướng lắp | Mọi hướng, theo mũi tên gió | Trục ngang; dòng ngang hoặc đi lên | Trục ngang; cánh mở về phía áp thấp |
| Model Starduct | SVCD · SVCD-MP · SVCD-HP · SVCD-T | SNRD · SNRD/T | SPRD · SPRD/T |
Cả ba loại đều không phải van ngăn cháy, không phải van chặn khói. Nơi cần chống cháy dùng van ngăn cháy EI (FD / MFD) có giấy chứng nhận kiểm định.
Chọn đúng loại van
| Yêu cầu của hệ thống | Chọn |
|---|---|
| Cân bằng lưu lượng nhánh, khóa góc sau khi cân bằng | SVCD + HQ (tay gạt có khóa) hoặc SQ (trục vít); ống tròn: SVCD-T |
| Đóng/mở hoặc điều chỉnh từ BMS | SVCD + M24 / M220 (ON/OFF, cánh P) hoặc MD 0–10 V (cánh O) |
| Đóng kín, áp trung bình / cao, gió tươi, hút khói, phòng sạch | SVCD-MP (áp trung bình) · SVCD-HP (áp cao) |
| Chống gió ngược ở cửa xả quạt, đầu ống thải, nhánh quạt chạy luân phiên | SNRD (dòng ngang hoặc đi lên, v 1,5–2,5 m/s) |
| Giữ chênh áp phòng, xả áp dư, sau van ngăn cháy đóng nhanh | SPRD (ghi áp mở, chọn v ≤ 2 m/s ở 50 Pa) |
Các model van điều tiết Starduct
Sáu model trong Starduct-Hub. Dải kích thước và căn cứ số liệu đọc từ model.json của từng model; cùng số liệu với catalogue, Quick Selector và submittal.
| Model | Loại | Tôn, mm | Dải cỡ, mm | Cơ cấu | Giới hạn làm việc |
|---|---|---|---|---|---|
| SVCD | VCD | 0,75–1,5 | 100×100 – 1000×1200 (≤ 4000×3600) | HQ · SQ · Belimo | Áp thấp; khoang ≤ 900 |
| SVCD-MP | VCD kín khí | 1,15 | 200×200 – 5100×2000 | SQ · HQ · Belimo | Áp trung bình; khoang ≤ 1000 |
| SVCD-HP | VCD kín khí | 1,6 | 200×200 – 5100×2000 | SQ · HQ · Belimo | Áp cao (mục tiêu 2500 Pa); khoang ≤ 1000 |
| SVCD-T | VCD tròn | 0,75–1,15 | Ø100–Ø500 | HQ · SQ · Belimo | Áp thấp – trung bình |
| SNRD (/T) | NRD | 0,75–1,15 | 200×200 – 1600×1600 | Trọng lực (tùy chọn M) | 2,5 m/s định mức; Δp ngược ≤ 100 Pa; −20–80 °C |
| SPRD (/T) | PRD | 0,75–1,15 | 200×350 – 1200×2000 | Đối trọng (tùy chọn M) | Áp mở 50–1000 Pa (W > 600: ≤ 600); Δp ≤ 5000 Pa; 0–80 °C |
Cấu tạo và căn cứ số liệu
| Model | Cấu tạo | Căn cứ số liệu |
|---|---|---|
| SVCD | Dòng HVAC: cánh 3 gân V chồng mép, trục vuông, bạc PPP | Đo: EN 1751 thân A, cánh 1 (VIBM 10131/10132, 2017) |
| SVCD-MP | Dòng AMCA: cánh móc chữ V, gioăng mép, ốp inox đầu cánh, trục tròn D10 | Tính từ mẫu SVCD-HP (cùng cánh, gioăng) |
| SVCD-HP | Như SVCD-MP, tôn dày hơn | Đo nội bộ AMCA 500-D-18, mẫu 914 × 914: 57–63 % giới hạn Class 2 (250–1500 Pa) |
| SVCD-T | Một cánh; thân bấm không hàn, đầu lăn gân | Dữ liệu cũ, chưa thử |
| SNRD (/T) | Cánh trọng lực; bản tròn /T cánh hai nửa | Dữ liệu cũ, chưa thử |
| SPRD (/T) | Cánh tự do + đối trọng; bản tròn /T đối trọng ngoài thân | Dữ liệu cũ, chưa thử |
Kích thước là lòng trong W × H (hoặc Ø D) bằng kích thước ống nối; van chữ nhật dài L = 210 mm. SVCD, SVCD-MP, SVCD-HP lớn hơn một module được ghép theo quy tắc ở trang 6.
Rò rỉ SVCD-HP là số đo tại phòng thử nội bộ Starduct theo phương pháp ANSI/AMCA 500-D-18, so với giới hạn trong bảng AMCA 511 – không phải phép thử có giấy phép AMCA, không dùng dấu AMCA. Model ghi “dữ liệu cũ, chưa thử” dùng số catalogue Starduct trước đây, đã làm trơn.
Nhận biết tại hiện trường
- Tem nhãn trên thân: mã đặt hàng, kích thước, mũi tên hướng gió / hướng áp. Luôn đối chiếu tem với bảng thống kê đã duyệt trước khi lắp.
- Có tay gạt, trục vít hoặc động cơ → VCD. Không có cơ cấu, cánh lắc tự do → NRD. Có tay đòn với quả đối trọng → PRD.
- Cánh 3 gân V chồng mép, trục vuông, tôn mỏng → SVCD (dòng HVAC). Cánh móc chữ V khóa mép có gioăng, ốp inox đầu cánh, trục tròn, tôn dày → SVCD-MP / SVCD-HP (dòng AMCA).
- SVCD-MP và SVCD-HP cùng hình dáng; phân biệt bằng độ dày tôn 1,15 / 1,6 mm ghi trên tem. Mất tem: đo mép bích bằng thước kẹp.
- Van tròn: SVCD-T có đầu lăn gân và hộp đỡ cơ cấu; SNRD/T có cánh hai nửa trên trục giữa; SPRD/T có quả đối trọng ngoài thân.
- Kiểu cánh: đối ngẫu (O) – hai cánh liền kề quay ngược chiều, dùng để điều chỉnh; song song (P) – mọi cánh quay cùng chiều, dùng để đóng/mở.
Đọc mã đặt hàng
Mã trên tem, bảng thống kê và submittal là một. Ví dụ dưới đây theo catalogue từng model.
SVCD-600x400x210-G-F-SB-O-TDC-HQSVCD-HP-1000x500x210-G-P-150-TDC-SQSVCD-T-D250-G-SB-HQSNRD-600x400-G-TDCSPRD-600x1000-G-TDC| Kích thước | W × H × L (mm) hoặc D (Ø, mm) |
|---|---|
| Vật liệu | G mạ kẽm · S inox 304 · Z ZINMAG (MP / HP) |
| Khung (SVCD) | H khung hàn · F khung liền tấm |
| Kiểu cánh | SB một lớp · DB hai lớp gioăng silicone · SI gioăng inox · OB gioăng EPDM (SVCD-T) |
| Chuyển động / bước cánh | O đối ngẫu · P song song · 150 / 200 mm (MP / HP) |
| Bích | TDC · V · C · S (MP / HP: TDC 32) |
| Cơ cấu | HQ tay gạt · SQ trục vít · M24 / M220 động cơ ON/OFF · MD điều biến 0–10 V · MF phản ứng nhanh · M (NRD / PRD: đóng/mở cưỡng bức) |
| Sơ đồ module (-G) | Van lớn: đoạn -G ghi số khoang mỗi module và số hàng, ví dụ G2-1-2×H2 (Owner 17/10/2026) |
Thiếu thông tin khi đặt hàng: luôn ghi thêm hướng gió, phía đặt cơ cấu (nhìn theo chiều gió), điện áp và kiểu tín hiệu của động cơ; SPRD ghi áp mở yêu cầu và lắp đứng hay nằm; SNRD ghi hướng lắp (ngang / đi lên).
Van lớn: chia khoang, module và động cơ
Quy tắc của Tool Hub (STARDUCT VCD Selection Tool), Owner chốt 16–17/10/2026. Áp dụng cho van chữ nhật SVCD, SVCD-MP, SVCD-HP; mỗi mã theo khẩu độ cánh của dòng mình.
| Quy tắc | SVCD (dòng HVAC) | SVCD-MP / HP (dòng AMCA) |
|---|---|---|
| Bề rộng một khoang | ≤ 900 mm | ≤ 1000 mm |
| Cánh | Chia đều H, mỗi cánh 150–220 mm | 150, 200 hoặc tổ hợp 150 + 200 |
| Chia theo W | Số khoang nhỏ nhất để W / n ≤ khẩu độ; chia đều; đố giữa 25 mm | Như bên trái |
| Chia theo H | H > 1200 mm: chia đều thành nhiều hàng | Như bên trái |
| Module và động cơ | Mỗi module ≤ 2 khoang, 1 động cơ cho mỗi module ở mỗi hàng | Như bên trái |
- Ghép module đối xứng: 1 · 2 · 2-1 · 2-2 · 2-1-2 · 2-2-2 · 2-2-1-2 … Hai module biên luôn đủ 2 khoang; module dư nằm chính giữa.
- Động cơ module biên lắp ngoài thân (ACT-L trái, ACT-R phải); module giữa lắp động cơ trong lòng van (ACT-I). Van 1 module chọn phía lắp trái hoặc phải.
- Mô-men mỗi động cơ tính theo diện tích ô module, áp đóng và kiểu cánh, hệ số an toàn 1,25; vượt 60 Nm dùng hai động cơ song song. Starduct ghi mã động cơ trong bản vẽ trình duyệt.
Số cánh, số khoang và vị trí động cơ của từng cỡ lấy theo Quick Selector và bản vẽ trình duyệt; không tự chia lại tại công trường.
Lỗi chọn và lắp hay gặp
- Dùng SNRD cho dòng đi xuống – cánh không tự đóng được.
- Dùng SPRD hoặc SNRD thay van ngăn cháy, van chặn khói.
- Dùng SVCD ở nơi cần đóng kín hoặc áp trên 1000 Pa – nên dùng SVCD-MP / SVCD-HP.
- Chọn van nhỏ hơn ống để tăng vận tốc – tăng ồn và tổn áp; van bằng kích thước ống.
- Lắp sát co, chạc, quạt – dòng xoáy làm cánh rung và sai lưu lượng.
Hình dạng các model
2 · Vận chuyển và giao nhận
Phần lớn hư hỏng của van điều tiết xảy ra trước khi lắp: trục cong, cánh lệch, liên động bung, động cơ vỡ vỏ. Van bị cong thân hoặc trục sẽ kẹt, rò rỉ khi đóng và không được bảo hành miễn phí.
Đóng gói, vận chuyển
- Bọc màng co hoặc nilon; đệm xốp, cao su ở góc và mặt bích; tấm ngăn giữa các van khi xếp nhiều.
- Cánh để ở vị trí đóng; cố định tay gạt, đối trọng (SPRD) và cánh trọng lực (SNRD) để không lắc khi xe chạy.
- Chằng chắc vào thùng xe có mái che hoặc phủ bạt; không chất vật nặng lên van; động cơ và đầu dây bọc chống ẩm.
Giao nhận
- Đối chiếu số lượng, mã đặt hàng, kích thước, kiểu cánh, cơ cấu điều khiển và phụ kiện với phiếu giao hàng trước khi ký.
- Mở thử từng loại: cánh quay nhẹ hết hành trình; SNRD, SPRD cánh tự rơi về vị trí đóng.
- Lập biên bản giao nhận có chữ ký hai bên và ảnh từng kiện; ghi rõ hư hỏng nếu có, báo nhà cung cấp trong ngày.
Nâng hạ, di chuyển
- Không bao giờ nhấc, treo hay kéo van bằng trục, tay gạt, đối trọng hoặc động cơ.
- Nâng ở khung; van lớn hoặc ghép nhiều module do hai người hoặc xe nâng; không kéo lê, lăn, lật.
- Dùng dây đai mềm, không móc dây thép vào bích hay thân; kiểm tra tải thiết bị nâng trước mỗi lần nâng.
3 · Bảo quản tại kho và công trường
Van điều tiết làm bằng tôn mạ kẽm, có bạc trục nhựa, gioăng cao su và có thể có động cơ. Ẩm, nước đọng và hóa chất làm hỏng lớp mạ, làm bạc trục và gioăng lão hóa, gây kẹt cánh và rò rỉ.
Vị trí kho
- Kho khô ráo, sạch, có mái che; không để ngoài trời hoặc dưới nắng trực tiếp.
- Tại công trường: khu vực riêng, xa khu vực hàn, cắt, phun sơn, trát vữa; che phủ khi thi công trần.
Kê và xếp chồng
- Kê trên pallet hoặc kệ cách sàn ≥ 10 cm, mặt kê phẳng; không đặt trực tiếp lên nền đất hay sàn ẩm.
- Xếp chồng tối đa 3 lớp có đệm giữa các van; van lớn ở dưới; đặt van nằm phẳng, không dựng đứng tựa vào tường.
- Không đặt vật nặng lên van; không để vật đè lên trục, tay gạt, đối trọng hay động cơ.
Môi trường
- Độ ẩm ≤ 75 %; kho ẩm dùng máy hút ẩm hoặc quạt thông gió.
- Xa hóa chất ăn mòn, dung môi, axit, xi măng, vôi và khí công nghiệp làm hỏng lớp mạ kẽm và gioăng.
- Giữ bao bì đến khi lắp; bọc riêng chống ẩm, chống bụi cho động cơ, công tắc phụ và đầu dây.
Kiểm tra định kỳ
- Ít nhất mỗi tháng: rỉ sét, cong vênh, cánh còn quay nhẹ, gioăng không nứt, động cơ khô.
- Phát hiện hư hỏng: lập biên bản, báo nhà cung cấp; không tự nắn trục, sửa hay thay đổi cấu tạo van.
Giới hạn bảo quản
| Độ ẩm tương đối | ≤ 75 % |
|---|---|
| Cách sàn | ≥ 10 cm |
| Số lớp xếp chồng | ≤ 3 |
| Chu kỳ kiểm tra | 1 tháng |
| Nắng, mưa, hóa chất | Không |
4 · Kiểm tra trước lắp và lắp đặt
Kiểm tra ngay trước khi đưa van lên vị trí. Một hạng mục không đạt thì dừng lắp van đó, lập biên bản và báo nhà cung cấp.
Đúng van, đúng vị trí
- Mã, kích thước, loại van (VCD / NRD / PRD) khớp bản vẽ và bảng thống kê đã duyệt.
- Mũi tên hướng gió / hướng áp trên tem trùng hướng gió thiết kế.
Thân, bích
- Thân vuông, không móp; hai đường chéo bằng nhau.
- Bích phẳng, đủ lỗ, ke góc chắc; lớp mạ kẽm không bong, không rỉ.
Cánh, trục, liên động
- Quay hết hành trình bằng tay, nhẹ, đều, không cọ thân; cánh đóng khít.
- Trục thẳng, thanh liên động và vít không lỏng; gioăng (MP / HP) liền, không rách.
NRD, PRD
- SNRD: nâng cánh rồi thả, cánh tự rơi về đóng, không kẹt giữa chừng.
- SPRD: đối trọng ở vị trí cài đặt của nhà máy, vít khóa chặt; cánh đóng khi không có chênh áp.
Cơ cấu, động cơ
- Tay gạt có chốt khóa; trục vít quay nhẹ; động cơ đúng mã, điện áp, mô-men ghi trong submittal.
- Vỏ động cơ, cáp, công tắc phụ không nứt vỡ, khô ráo; van nhiều module đủ số động cơ.
Bộ phận chính của van SVCD
- Khung / thân van
- Cánh van
- Trục van
- Giằng liên động cánh
- Gioăng khung (tùy chọn)
- Bạc trục
- Gioăng cánh (tùy chọn)
- Ke góc và bích nối
Biết tên bộ phận giúp ghi biên bản và yêu cầu bảo hành chính xác. SVCD-MP / HP có thêm gioăng mép cánh và ốp inox đầu cánh.
Lắp đặt – yêu cầu chung
Van là một đoạn của ống gió và phải lắp sao cho cánh quay tự do sau khi siết bích. Các yêu cầu dưới đây áp dụng cho mọi loại; yêu cầu riêng ở trang sau.
- Đỡ ống gió độc lập ở hai phía van bằng giá treo riêng; van không chịu tải trọng của ống.
- Lắp đúng mũi tên hướng gió / hướng áp; giữ thân vuông, đo hai đường chéo trước khi siết bích.
- Đệm kín bích bằng gioăng cao su hoặc silicone; siết đều theo đường chéo; không khoan vít xuyên vùng cánh quay.
- Đặt van cách co, chạc, quạt ít nhất 2–3 lần đường kính tương đương để dòng khí ổn định.
- Chừa ≥ 300 mm phía cơ cấu điều khiển; bố trí cửa thăm trên trần hoặc vách đủ để thao tác và thay động cơ.
- Không sơn, không phun bông cách nhiệt hay trát vữa lên trục, bạc, liên động, tay gạt, đối trọng; bọc cách nhiệt ống không che nhãn và cơ cấu.
- Làm sạch bụi, vụn vữa, dây buộc trong ống trước khi chạy quạt; không dùng van làm điểm treo hay bậc đứng.
Hướng lắp theo loại van
Lắp đặt theo từng loại
SVCD – van chữ nhật tiêu chuẩn
- Cánh đối ngẫu (O) cho điều chỉnh, song song (P) cho đóng/mở – kiểm tra đúng kiểu trước khi lắp.
- Van ghép nhiều module: nối module bằng bu-lông M8 × 25 và tấm che khe, bước ≤ 600 mm; mỗi module một cơ cấu.
SVCD-MP / SVCD-HP – van kín khí
- Bích TDC 32, lỗ góc M12 ô-van; dùng gioăng bích liền vòng, siết đều để thân không vặn – thân vặn làm cánh không khóa mép.
- Van nhiều module: không tháo rời module; kiểm tra mỗi động cơ ACT-L / ACT-R / ACT-I chạy đủ 90°, mọi cánh khóa mép đều khi đóng.
SVCD-T – van tròn
- Lồng đầu lăn gân vào ống, bắn vít và dán băng nhôm kín khí; cách co, chạc ≥ 2 lần đường kính.
- Nối ống mềm: đặt van ở đầu ống cứng, trước đoạn ống mềm; không để ống mềm treo trên van.
SNRD – van một chiều
- Trục cánh nằm ngang (thủy bình), dòng ngang hoặc đi lên; không lắp cho dòng đi xuống.
- Đầu ống thải ra ngoài: lắp lưới chắn côn trùng sau van, không chắn hành trình cánh; chênh áp ngược khi đóng ≤ 100 Pa.
SPRD – van xả áp
- Trục ngang, cánh mở ra phía áp thấp theo mũi tên áp; lắp đứng hay nằm đúng như đã đặt hàng (vị trí đối trọng khác nhau).
- Kiểm tra áp mở bằng áp kế khi chạy thử; chỉnh bằng cách dời đối trọng trên tay đòn rồi khóa vít. W > 600 mm: áp mở tối đa 600 Pa.
Cơ cấu điều khiển và đấu điện
Một chạm, có chốt khóa; 9 bước, khoảng 10 % mỗi bước. Sau cân bằng: khóa chốt và đánh dấu bước.
Núm vặn trên trục vít, chỉnh vô cấp và chính xác; tự hãm, không cần chốt.
M24 / M220 ON/OFF (24 V hoặc 230 V), MD điều biến 0–10 V, có/không công tắc phụ; lắp và hiệu chỉnh tại nhà máy.
- Đấu điện theo sơ đồ Belimo của đúng mã động cơ ghi trong submittal; nguồn 24 V lấy từ biến áp cách ly an toàn; không đấu chung nguồn 230 V vào động cơ 24 V.
- Van nhiều module: mỗi động cơ cấp nguồn và tín hiệu song song từ cùng một đầu ra điều khiển; không nối nối tiếp tín hiệu qua các động cơ.
- Không xoay trục bằng cờ lê khi động cơ đang lắp; dùng nút nhả số (gear release) để chỉnh tay.
- Đi cáp có kẹp, chừa vòng dư cho hành trình; hộp đấu dây kín nước nơi ẩm.
Mô-men, điện áp và sơ đồ đấu dây theo datasheet Belimo của mã cụ thể; Starduct chọn mã theo diện tích, số module và áp đóng.
Cân bằng và nghiệm thu
- Trước khi chạy hệ thống: đóng/mở hết hành trình bằng tay hoặc động cơ; cánh không cọ thân, động cơ dừng đúng vị trí cuối.
- Cân bằng lưu lượng theo bản vẽ, đo bằng ống pitot hoặc chụp đo; khóa tay gạt, đánh dấu góc mở và ghi vào biên bản.
- SNRD: dừng quạt, cánh đóng trong vài giây, không đập mạnh; SPRD: áp mở đo được khớp áp cài đặt; lệch thì chỉnh đối trọng và đo lại.
- Đối chiếu tem, mã với bảng thống kê đã duyệt; lập biên bản nghiệm thu và mở sổ bảo trì cho từng tag.
5 · Vận hành và bảo trì
Lịch bảo trì
Bảo trì 6 tháng một lần và sau mỗi sự cố của hệ thống (quạt dừng đột ngột, cháy, ngập, cải tạo trần). Ghi kết quả vào sổ bảo trì ở trang sau.
| Hạng mục | Nội dung kiểm tra | Áp dụng |
|---|---|---|
| Bên ngoài | Thân, bích, nhãn nguyên vẹn; không rỉ, không bám bẩn dày; không có vật cản trong ống. | VCD · NRD · PRD |
| Hành trình | Đóng/mở hết hành trình bằng tay hoặc động cơ, không kẹt; cánh đóng khít. | VCD |
| Liên động, bạc | Không lỏng, mòn; siết vít; không bôi dầu mỡ vào bạc nhựa PPP; vệ sinh bằng khí nén khô. | VCD · NRD · PRD |
| Gioăng | Gioăng mép cánh, ốp inox đầu cánh liền, không nứt, không bong. | MP · HP · T |
| Cánh trọng lực | Nâng cánh rồi thả: tự rơi về đóng; vệ sinh dầu mỡ, bụi bám ở cánh (ống bếp, vệ sinh). | NRD |
| Đối trọng | Đối trọng ở đúng vị trí đã cài, vít khóa chặt; đo lại áp mở khi chênh áp phòng thay đổi. | PRD |
| Điện | Dây, đầu nối, tín hiệu, thời gian chạy và vị trí cuối hành trình; công tắc phụ báo đúng. | M |
| Ghi sổ | Ghi kết quả, hỏng hóc, linh kiện thay; chỉ dùng linh kiện chính hãng Starduct / Belimo. | VCD · NRD · PRD |
Không để van có động cơ đóng/mở liên tục với tần suất cao hơn thiết kế của động cơ; không dùng VCD để thay van chặn khói hay van ngăn cháy trong chế độ báo cháy.
Sổ bảo trì
In một trang cho mỗi nhóm van hoặc mỗi tầng; điền thông tin van ở khung trên, mỗi lần bảo trì một dòng.
| Ngày | Tag | Hành trình | Liên động / bạc | Gioăng / đối trọng | Điện | Người thực hiện | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
6 · Khắc phục sự cố
Phần lớn “lỗi van” thật ra là lỗi nguồn điện, tín hiệu điều khiển, lắp đặt hoặc chọn sai loại. Loại trừ theo thứ tự dưới đây trước khi kết luận van hỏng; ghi lại các bước đã thử để gửi kèm yêu cầu bảo hành.
Thứ tự loại trừ khi có sự cố
VCD – SVCD, SVCD-MP / HP, SVCD-T
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Cánh kẹt, quay nặng | Thân bị vặn khi siết bích; vít xuyên vùng cánh; vữa, sơn, bông bám trục; bạc khô bẩn. | Nới bích, chỉnh vuông theo đường chéo rồi siết lại; tháo vít sai; làm sạch bằng khí nén khô; không bôi dầu bạc PPP. |
| Lưu lượng không đạt sau cân bằng | Van đặt sát co, chạc; tay gạt bị xoay sau khi khóa; cánh O / P lắp nhầm; van nhỏ hơn ống. | Đo lại tại đoạn ống thẳng; khóa lại và đánh dấu; đối chiếu mã đặt hàng; báo thiết kế nếu cần đổi vị trí. |
| Rò rỉ lớn khi đóng | Cánh không đóng hết (hành trình động cơ thiếu); gioăng rách, bong; thân vặn; SVCD dùng ở áp cao. | Chỉnh lại vị trí cuối của động cơ; chỉnh vuông thân; thay gioăng chính hãng; nơi cần kín dùng SVCD-MP / HP. |
| Cánh rung, ồn | Vận tốc quá cao; van sát quạt, co; cánh mở rất nhỏ ở lưu lượng lớn; liên động lỏng. | Kiểm tra vận tốc thiết kế; siết liên động; cân bằng lại để mở rộng góc ở van này, giảm ở van khác. |
| Một module không chạy | Thiếu nguồn hoặc tín hiệu cho động cơ của module đó; động cơ ở nút nhả số; liên động module bị kẹt. | Đo điện tại động cơ; nhả nút gear release; chạy tay kiểm tra liên động; đối chiếu sơ đồ ACT-L / ACT-R / ACT-I. |
NRD và PRD – SNRD, SPRD
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| SNRD không đóng khi quạt dừng | Lắp cho dòng đi xuống; trục không nằm ngang; dầu mỡ, bụi dính cánh; vật cản sau van. | Lắp lại đúng hướng, chỉnh thủy bình; vệ sinh cánh; dỡ vật cản. Dòng đi xuống: đổi sang VCD có động cơ. |
| SNRD đập mạnh, kêu | Vận tốc dưới 1 m/s làm cánh mở không hết, rung; quạt khởi động / dừng đột ngột; van quá lớn. | Chọn cỡ để v 1,5–2,5 m/s; dùng khởi động mềm cho quạt; kiểm tra bạc, đệm chặn cánh. |
| SPRD mở quá sớm hoặc không mở | Đối trọng xê dịch, vít khóa lỏng; lắp ngược mũi tên áp; trục không ngang; áp cài đặt vượt giới hạn theo bề rộng. | Đo chênh áp, dời đối trọng về áp cài đặt, khóa vít; lắp lại đúng hướng; W > 600 mm: không cài quá 600 Pa. |
| Cánh NRD / PRD không mở hết | Lưu lượng thấp hơn định mức (NRD 2,5 m/s, PRD 2 m/s ở 50 Pa); van quá lớn; ống sau van bị thu hẹp. | Kiểm tra lưu lượng thực tế; tổn áp tăng chấp nhận được thì giữ; không thì chọn lại cỡ. |
Động cơ và tín hiệu
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Động cơ không chạy | Không có nguồn hoặc sai điện áp (24 / 230 V); đấu nhầm cực; cầu chì, aptomat cắt. | Đo điện áp tại đầu dây động cơ; đối chiếu sơ đồ Belimo đúng mã; thay động cơ chỉ khi đã có điện áp đúng mà vẫn không chạy. |
| Chạy nhưng cánh không theo | Kẹp trục lỏng; trượt trên trục; nút gear release đang nhấn; cánh kẹt cơ khí. | Siết kẹp trục ở vị trí đóng; nhả gear release; xử lý kẹt cơ khí trước (bảng VCD). |
| BMS báo sai vị trí | Công tắc phụ chưa chỉnh; tín hiệu 0–10 V đảo chiều; cánh O / P và chiều quay động cơ không khớp. | Chỉnh công tắc phụ theo datasheet; đổi chiều quay bằng công tắc trên động cơ; kiểm tra lại ở 0 %, 50 %, 100 %. |
Khi nào gọi Starduct ngay
- Thân, khung, trục hoặc cánh biến dạng vĩnh viễn; cần thay gioăng, động cơ hay cụm cơ cấu.
- Sự cố lặp lại sau khi đã loại trừ nguồn điện, tín hiệu và lắp đặt.
- Cần đổi loại van, đổi hướng lắp, chia lại module hoặc dùng ngoài giới hạn ghi trong catalogue.
- Van ở hệ thống hút khói, tăng áp hoặc phòng sạch không đạt yêu cầu kín khí khi nghiệm thu.
7 · Điều kiện và quy trình bảo hành
Điều kiện bảo hành
- Thời hạn bảo hành ghi trong hợp đồng, phiếu bảo hành hoặc tem bảo hành Starduct trên van; tính từ ngày giao hàng trừ khi hợp đồng ghi khác.
- Bảo hành miễn phí lỗi vật liệu và chế tạo của thân, cánh, trục, liên động, gioăng, đối trọng khi van được bảo quản, lắp và vận hành đúng tài liệu này và catalogue.
- Động cơ Belimo được bảo hành theo chính sách của Belimo; Starduct tiếp nhận và chuyển yêu cầu.
- Tem, nhãn và mã trên van còn nguyên, đọc được; có biên bản giao nhận và biên bản nghiệm thu.
Không bảo hành miễn phí khi
- Lắp sai loại hoặc sai hướng (SNRD cho dòng đi xuống, ngược mũi tên gió / áp), dùng ngoài giới hạn áp, vận tốc, nhiệt độ ghi trong catalogue.
- Hư hỏng do vận chuyển, nâng hạ, bảo quản sai; van bị treo, nhấc bằng trục hoặc động cơ, bị dẫm, bị đè.
- Van bị tháo rời, sửa chữa, khoan cắt hoặc thay linh kiện không chính hãng; sơn, vữa, bông cách nhiệt bám vào cơ cấu.
- Đấu sai điện áp, sai sơ đồ; môi trường ăn mòn, ngập nước, hóa chất không ghi trong đơn hàng; hao mòn tự nhiên của gioăng, bạc.
Quy trình yêu cầu bảo hành
- Kiểm tra lỗi theo chương 6; loại trừ loại van, hướng lắp, nguồn điện, tín hiệu và lắp đặt; ghi lại các bước đã thử.
- Chuẩn bị: tag, model, mã đặt hàng, kích thước, ngày giao và đơn vị cung cấp; bản vẽ lắp đặt, sơ đồ đấu dây; điều kiện vận hành (lưu lượng, áp, điện áp đo được).
- Chụp ảnh tem nhãn, toàn cảnh vị trí lắp, chi tiết chỗ lỗi; quay video khi van đóng/mở hoặc khi quạt chạy/dừng.
- Gửi bằng văn bản hoặc email tới bộ phận kinh doanh Starduct; giữ nguyên hiện trạng van đến khi có hướng dẫn.
- Starduct đánh giá và phản hồi phương án: hỗ trợ từ xa, kiểm tra tại công trình hoặc gửi linh kiện / van thay thế.
Phương thức xử lý
Kỹ thuật viên Starduct cùng nhà thầu kiểm tra, sửa hoặc thay thế khi công trình ở khoảng cách hợp lý, sự cố phức tạp hoặc cần chỉnh lại module, động cơ tại chỗ.
Starduct gửi linh kiện (gioăng, bạc, liên động, động cơ) hoặc van mới để nhà thầu thay theo hướng dẫn khi công trình ở xa hoặc sửa tại chỗ tốn hơn thay mới. Có thể yêu cầu gửi lại hàng lỗi để phân tích.
Starduct chọn phương thức theo khoảng cách, chi phí, mức độ sự cố và tính sẵn có của linh kiện – áp dụng như nhau dù còn hay hết hạn bảo hành, miễn phí hay có tính phí.
Phiếu yêu cầu bảo hành – thông tin cần có
| Dự án, địa chỉ công trình | |
|---|---|
| Đơn vị yêu cầu, người liên hệ, điện thoại | |
| Tag, model, mã đặt hàng, kích thước | |
| Ngày giao, ngày lắp, đơn vị lắp đặt | |
| Hiện tượng, thời điểm xuất hiện | |
| Các bước đã thử (chương 6) | |
| Ảnh tem, ảnh / video lỗi | |
| Điều kiện vận hành: lưu lượng, áp, điện áp |
8 · Căn cứ số liệu, ISO và liên hệ
Mức tin cậy của số liệu
| ĐO | Số trong phiếu kết quả thử nghiệm: SVCD rò rỉ thân Class A, cánh Class 1 theo BS EN 1751:1999 (VIBM – CEELS, phiếu 10131 và 10132, 10/10/2017); SVCD-HP rò rỉ cánh đóng mẫu 914 × 914 (phòng thử nội bộ Starduct, phương pháp ANSI/AMCA 500-D-18, số phiếu chờ QLCL). |
|---|---|
| TÍNH TỪ SỐ ĐO | Rò rỉ các cỡ khác của SVCD-HP và toàn bộ SVCD-MP tính từ số đo mẫu 914 × 914 theo chiều dài đường kín; ghi % giới hạn Class 2 trong bảng AMCA 511, không phải cấp chứng nhận. |
| DỮ LIỆU CŨ | Tổn áp, lưu lượng định mức của SVCD-T, SNRD, SPRD và tổn áp của SVCD lấy từ catalogue Starduct trước đây hoặc tính từ diện tích thông thoáng, đã làm trơn – chưa có báo cáo thử. |
Starduct không dùng dấu chứng nhận AMCA và không ghi “AMCA Certified”. Dự án yêu cầu cấp rò rỉ hoặc ΔP có chứng nhận: hỏi Starduct trạng thái chương trình thử AMCA 500-D-18 (5 mẫu) trước khi trình duyệt.
Tiêu chuẩn và tài liệu liên quan
| Rò rỉ van điều tiết | BS EN 1751:1999 · ANSI/AMCA 500-D-18 · AMCA 511 |
|---|---|
| Bản công bố tính năng (DoP) | DoP-SVCD · -SVCD-MP · -SVCD-HP · -SVCD-T · -SNRD · -SPRD |
| Catalogue, Quick Selector, submittal | Starduct-Hub · damper engine |
| Động cơ | Datasheet và sơ đồ đấu dây Belimo của mã cụ thể |
| Hệ thống quản lý | ISO 9001:2015 · ISO 14001:2015 |
Chứng nhận hệ thống quản lý
Nhà máy Starduct tại Đan Phượng, Hà Nội vận hành hệ thống quản lý chất lượng và môi trường được chứng nhận ISO 9001:2015 (VN-10161-QMS) và ISO 14001:2015 (VN-10038-EMS), tổ chức chứng nhận SMG (Canada), công nhận IAS, hiệu lực 11/02/2026 – 10/02/2029.
Liên hệ hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành
| Nhà máy | +84 (24) 3514 7999 |
|---|---|
| Kinh doanh | kinhdoanh@nsca.vn · +84 90 323 2222 |
| Báo giá | baogia@nsca.vn |
| Website | starduct.vn |
Gửi yêu cầu bảo hành kèm thông tin ở chương 7 tới email kinh doanh; Starduct phản hồi phương án xử lý và lịch kiểm tra (nếu cần).
Bản KO / JA / ZH dịch từ bản VI / EN, cần người bản ngữ duyệt trước khi phát hành chính thức.
Trusted Performance
Star Asia Technological Investment JSCCụm công nghiệp Đan Phượng giai đoạn 2, xã Đan Phượng, TP. Hà NộiISO 9001:2015 · ISO 14001:2015
HD-DMP-2026.1 · Rev 1 · 19/10/2026