Hướng dẫn đấu nối điện
SAFD · MFD
Đấu nối điện van cấp gió bù: điều biến 2–10 V và ON/OFF
SAFD-H-L210 (Belimo BFN24-SR) · SAFD-L210 (Belimo FSLF24-S)
S-MFSD-MB (Belimo BFN24) · S-MFSD-M2/K (KLB 230 V)
1 · Tổng quan
Van cấp gió bù cho hệ thống hút khói có hai kiểu động cơ: điều biến 2–10 V (mở theo góc cánh) và ON/OFF (có điện mở, mất điện lò xo đóng). Chọn đúng kiểu và đúng mã giúp đạt yêu cầu PCCC với chi phí thấp nhất.
| Điều biến 2–10 V | SAFD-H-L210 · EI 60 · Belimo BFN24-SR (mục 3–9) |
|---|---|
| ON/OFF | SAFD-L210 · EI 30 · Belimo FSLF24-S S-MFSD-MB · EI 120 · Belimo BFN24 S-MFSD-M2/K · EI 180 · KLB AC 230 V (mục 10) |
| Starduct cấp | Van kèm động cơ đã lắp và cáp có sẵn của động cơ |
| Nhà thầu cấp | Nguồn, cáp, hộp đấu nối, rơ le / tủ điều khiển, liên kết tủ báo cháy, lập trình |
| Người dùng tài liệu | Nhà thầu cơ điện, tư vấn giám sát, kỹ thuật viên chạy thử |
Cần điều chỉnh lưu lượng → điều biến. Chỉ cần mở khi cháy, đóng khi thường → ON/OFF, rẻ hơn.
Cấp EI đã thử cao hơn vẫn được bán ở cấp thấp hơn; cỡ lớn chọn model có dải rộng.
Điều biến: chung Y, U riêng từng van. ON/OFF: một rơ le cấp nguồn cho cả nhóm van.
Van cấp gió bù mở nhờ có điện. Mất nguồn thì lò xo đóng van — nguồn phải ưu tiên / dự phòng.
2 · Chọn model
Chỉ dùng van điều biến khi thật sự cần điều chỉnh lưu lượng. Phần lớn vị trí cấp gió bù chỉ cần mở khi cháy, đóng khi bình thường — dùng van ON/OFF rẻ hơn, đấu dây đơn giản hơn.
| Mã | Kiểu · động cơ | EI bán được | Dải cỡ W × H (mm) | Dùng khi |
|---|---|---|---|---|
| SAFD-H-L210 | Điều biến 2–10 V · Belimo BFN24-SR · 24 V | 30 · 45 · 60 BCTN 0230-2024 | 150–1200 × 150–800 | Cần điều chỉnh lưu lượng / giữ chênh áp theo cảm biến |
| SAFD-L210 | ON/OFF · Belimo FSLF24-S · 24 V | 15 · 30 BCTN 0127-2024 | 150–800 × 150–1200 | Chỉ mở/đóng, yêu cầu EI ≤ 30, van đứng |
| S-MFSD-MB | ON/OFF · Belimo BFN24 · 24 V | 90 · 120 (và cấp thấp hơn) BCTN 0838-2025 | 150–800 × 150–1200 | Chỉ mở/đóng, yêu cầu EI 60–120, hãng Belimo |
| S-MFSD-M2/K | ON/OFF · KLB CF-10NF230V-OS · AC 230 V | 90 · 120 · 180 (và cấp thấp hơn) BCTN 0933-2026 | 150–1500 × 150–800 | Chỉ mở/đóng, cỡ lớn hoặc EI 180, chi phí thấp nhất |
Thứ tự ưu tiên để tiết kiệm
- Không cần điều chỉnh lưu lượng → chọn ON/OFF, bỏ cổng AO/AI và dây tín hiệu.
- Cỡ lớn hoặc EI cao, chủ đầu tư không chỉ định hãng → S-MFSD-M2/K (KLB) là phương án rẻ nhất.
- Hồ sơ yêu cầu Belimo hoặc nguồn 24 V → S-MFSD-MB (EI ≤ 120) hoặc SAFD-L210 (EI ≤ 30).
- Lớn hơn dải cỡ → chia nhiều van theo quy tắc mẫu thử của từng model.
Lưu ý khi đổi mã
- Cấp EI đã thử cao hơn được bán ở cấp thấp hơn (quyết định Owner 22/10/2026): M2/K đạt EI 180 dùng được cho yêu cầu EI 60.
- KLB dùng AC 230 V: tuyến điện lưới, có nối đất, không chung nguồn 24 V; kiểm tra danh sách hãng động cơ trong hồ sơ thầu.
- Không thay động cơ trên một model: động cơ thuộc mẫu đã thử cháy.
Giá theo bảng giá hiện hành của PKD. Thứ tự chi phí (điều biến > ON/OFF Belimo > ON/OFF KLB) theo Owner 09/11/2026.
3 · Động cơ BFN24-SR
BFN24-SR là động cơ lò xo hồi cho van ngăn cháy và van khói, điều biến theo tín hiệu 2–10 V, có phản hồi vị trí và 2 công tắc phụ.
| Điện áp danh định | AC/DC 24 V, 50/60 Hz |
|---|---|
| Phạm vi điện áp | AC 19,2–28,8 V · DC 21,6–28,8 V |
| Công suất chạy / giữ | 3,7 W / 1,2 W |
| Công suất chọn dây | 6,5 VA · dòng đỉnh 2,9 A / 5 ms |
| Tín hiệu Y | DC 2–10 V · trở kháng vào 100 kΩ |
| Phản hồi U | DC 2–10 V · tối đa 0,5 mA |
| Mô-men động cơ / lò xo | 9 Nm / 7 Nm |
|---|---|
| Thời gian chạy động cơ | < 60 s / 90° |
| Thời gian lò xo hồi | 20 s (−10…55 °C) |
| Độ chính xác vị trí | ± 5 % |
| Góc quay | tối đa 95° |
| Công tắc phụ | 2 × SPDT, chuyển ở 5° / 80° |
| Tải công tắc phụ | 1 mA…3 A (0,5 A cảm), DC 5 V…AC 250 V |
| Cấp bảo vệ | III, SELV · công tắc phụ: II |
|---|---|
| Cấp IP | IP54, mọi hướng lắp |
| Nhiệt độ làm việc | −30…55 °C |
| Về vị trí an toàn | đạt tới 75 °C |
| Cáp | 1 m, không halogen (FRNC) |
| Tiêu chuẩn | IEC/EN 60730-1, 60730-2-14 · CE |
| Khối lượng | 1,3 kg |
Nguồn: Belimo, Technical data sheet BFN24-SR (en-gb, 08/07/2026). Hình động cơ: Belimo.
4 · Chân và màu dây
Động cơ có hai cáp: cáp nguồn – tín hiệu 4 lõi (dây 1, 2, 3, 5) và cáp công tắc phụ 6 lõi (S1–S6). Không cắt cáp khỏi thân động cơ; nối dài bằng hộp đấu nối.
| Dây | Màu | Chức năng |
|---|---|---|
| 1 | đen | ⊥ − · 0 V, chung nguồn và tín hiệu |
| 2 | đỏ | + ~ · nguồn 24 V |
| 3 | trắng | Y · điều khiển 2–10 V |
| 5 | cam | U · phản hồi 2–10 V |
| Dây | Màu | Công tắc |
|---|---|---|
| S1 | tím | Công tắc 1 · chuyển ở < 5° (báo đóng) |
| S2 | đỏ | |
| S3 | trắng | |
| S4 | cam | Công tắc 2 · chuyển ở < 80° (báo mở) |
| S5 | hồng | |
| S6 | xám |
Lưu ý an toàn điện
- Nguồn 24 V lấy từ biến áp cách ly an toàn hoặc bộ nguồn SELV.
- Hai công tắc phụ dùng cùng một loại điện áp: hoặc cùng điện lưới, hoặc cùng SELV. Không trộn.
- Công tắc phụ đã từng đóng cắt dòng cỡ A thì không dùng lại cho mạch dòng nhỏ cỡ mA.
- Màu đỏ, trắng, cam xuất hiện ở cả hai cáp: đánh dấu đầu dây trước khi đấu.
Gạt tay khi chạy thử
- Khi không có điện: quay tay quay để mở và khóa cánh ở vị trí bất kỳ.
- Cấp điện vào thì khóa tự nhả.
- Nếu gạt tay khi đang có điện: động cơ về vị trí an toàn để tự kiểm tra (khoảng 100 s, U giữ 2 V), rồi chạy theo Y.
5 · Đấu nối một van
Một van cần 4 dây tới nguồn và tủ điều khiển. Công tắc phụ là tùy chọn, dùng khi tủ báo cháy cần giám sát trạng thái đóng/mở.
Trình tự đấu
- Cắt nguồn 24 V. Kiểm tra van ở vị trí đóng.
- Dây 2 (đỏ) vào +24 V; dây 1 (đen) vào 0 V của nguồn.
- Nối 0 V nguồn với COM của cổng AO/AI trên tủ điều khiển.
- Dây 3 (trắng) vào cổng AO 2–10 V.
- Dây 5 (cam) vào cổng AI 2–10 V.
- Công tắc phụ (nếu dùng) vào ngõ vào giám sát của tủ báo cháy.
Cáp ngoài hiện trường
- Nguồn: cáp chống cháy theo thiết kế PCCC, tiết diện theo mục 7.
- Tín hiệu Y, U: cáp có màn chống nhiễu, ≥ 0,75 mm², đi riêng cáp động lực.
- Đấu nối trong hộp đấu nối có cầu đấu, ghi số van trên từng cầu.
- Chừa vòng cáp để tháo hộp bảo vệ động cơ khi bảo trì.
6 · Đấu song song nhiều van
Dây 1, 2, 3 của các van cùng nhóm đấu song song tại hộp đấu nối. Từ tủ chỉ kéo dây Y và một dây 0 V tham chiếu. Dây 5 của từng van chạy riêng về tủ. Belimo cho phép đấu song song nhiều động cơ trong giới hạn công suất.
Tín hiệu Y (dây 3)
- Một cổng AO cho một nhóm van cùng đóng/mở theo một vùng cháy.
- Dòng tải cổng AO ≈ n × 0,1 mA ở 10 V (20 van ≈ 2 mA). Đối chiếu tài liệu tủ, dư ≥ 20 %.
- Vùng cháy khác nhau dùng cổng AO khác nhau.
- Dây 0 V tham chiếu từ COM tủ tới hộp đấu nối không mang dòng tải, giữ mốc tín hiệu đúng.
Phản hồi U (dây 5) và công tắc phụ
- Mỗi dây U về một cổng AI riêng. Đấu chung các dây U sẽ chập các ngõ ra và cho số sai.
- U ≈ Y khi cánh đã tới vị trí. Lệch quá ± 5 % sau 60 s: van kẹt hoặc đấu sai.
- Tủ thiếu cổng AI: dùng công tắc phụ báo đóng/mở từng van về tủ báo cháy.
- Ghi nhãn số van ở cả hai đầu dây U và cáp công tắc phụ.
7 · Nguồn và tiết diện dây
Dây 1 vừa mang dòng nguồn vừa là mốc 0 V của tín hiệu. Sụt áp trên tuyến nguồn làm van xa nhận Y thấp hơn tủ phát ra, nên giới hạn sụt áp ≤ 1 V và đặt nguồn gần cụm van.
Công suất nguồn
Sụt áp trên tuyến (dây đồng)
Số van tối đa trên một tuyến khi ΔU ≤ 1 V
| Chiều dài tuyến | 1,5 mm² | 2,5 mm² | 4 mm² | 6 mm² |
|---|---|---|---|---|
| 15 m | 10 | 17 | 28 | 42 |
| 25 m | 6 | 10 | 16 | 25 |
| 50 m | 3 | 5 | 8 | 12 |
| 100 m | 1 | 2 | 4 | 6 |
Số tính theo công thức, giả định mọi van dồn ở cuối tuyến (trường hợp xấu nhất); chưa đo thực tế. Khi nghiệm thu đo điện áp tại van xa nhất (mục 11).
- Chỉ dùng nguồn SELV; không dùng chung nguồn này với tải khác có dòng lớn.
- Nguồn cho van là phụ tải phục vụ hút khói: cấp từ nguồn ưu tiên hoặc có nguồn dự phòng theo thiết kế PCCC.
8 · Phương án điều khiển
Tủ báo cháy không cần có cổng AO. Tủ báo cháy chỉ cần một tiếp điểm khô «có cháy» và các ngõ vào giám sát — loại tủ nào cũng có. Tín hiệu 2–10 V do tủ điều khiển hoặc một mô-đun 10 V tạo ra.
| Phương án | Thiết bị nhà thầu cấp | Dây tới mỗi van | Điều khiển · báo trạng thái |
|---|---|---|---|
| 1Tủ PLC / DDC / BMS có AO + AI khuyến nghị | Tủ báo cháy (tiếp điểm khô) · tủ điều khiển có AO, AI · nguồn 24 V | 4 dây: 1, 2, 3, 5 + 2–4 dây công tắc phụ nếu tủ báo cháy cần giám sát | Góc mở 2–10 V liên tục · U từng van về AI |
| 2Tủ điều khiển có AO, không đủ AI | Như phương án 1, bớt cổng AI | 3 dây: 1, 2, 3 + 2–4 dây công tắc phụ | Góc mở 2–10 V · công tắc phụ báo đóng/mở |
| 3Chỉ có tủ báo cháy | Tủ báo cháy · rơ le trung gian · mô-đun DC 10 V · nguồn 24 V | 3 dây: 1, 2, 3 + 2–4 dây công tắc phụ | Hai trạng thái: đóng / mở hết · công tắc phụ báo đóng/mở |
Dây 1, 2, 3 của các van cùng nhóm dùng chung trục cáp, rẽ nhánh tại hộp đấu nối. Dây 5 và dây công tắc phụ của từng van chạy riêng về tủ.
| Chế độ | Nguồn 24 V | Tín hiệu Y | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Bình thường | Có | Theo BMS, hoặc 0–2 V | Van ở góc đặt hoặc đóng |
| Có cháy · vùng cần cấp gió bù | Có, phải duy trì | 10 V | Mở hết trong < 60 s |
| Có cháy · vùng phải cách ly | Có | 0–2 V | Đóng theo động cơ |
| Mất nguồn | Không | — | Lò xo đóng van trong khoảng 20 s |
9 · Phương án 3: rơ le + 10 V
Khi chỉ có tủ báo cháy, mức 10 V cho dây Y lấy từ chính nguồn 24 V qua một mô-đun ổn áp nhỏ. Vẫn chỉ có một bộ nguồn 24 V; mức 10 V chỉ là tín hiệu, mỗi van tải khoảng 0,1 mA.
Yêu cầu thiết bị
- Mô-đun ổn áp đầu ra DC 10 V (± 0,2 V), loại gắn thanh DIN. Nguồn 24 V là AC thì chọn mô-đun đầu vào AC 24 V; là DC thì đầu vào DC 24 V.
- Dòng ra mô-đun ≥ n × 0,1 mA, chọn loại ≥ 50 mA là đủ cho mọi nhóm van.
- Rơ le trung gian có tiếp điểm chuyển (C / NC / NO), cuộn hút theo điện áp ngõ ra của tủ báo cháy.
- Cực 0 V của mô-đun nối chung với dây 1 (0 V) của các van.
Lưu ý
- Chỉ có hai trạng thái: đóng (Y = 0 V) hoặc mở hết (Y = 10 V). Không điều chỉnh góc.
- Không đấu thẳng 24 V vào dây Y: datasheet Belimo chỉ công bố dải làm việc Y 2–10 V.
- Báo trạng thái về tủ báo cháy bằng công tắc phụ: S1–S3 «đã đóng», S4–S6 «đã mở».
- Mỗi vùng cháy một rơ le riêng; các van cùng vùng đấu song song sau tiếp điểm.
10 · Đấu nối van ON/OFF
Van ON/OFF chỉ cần nguồn: có điện thì động cơ mở hết, mất điện thì lò xo đóng. Không có dây tín hiệu Y, U. Tủ báo cháy đóng một rơ le để cấp nguồn cho cả nhóm van khi có cháy.
| SAFD-L210 · FSLF24-S | S-MFSD-MB · BFN24 | S-MFSD-M2/K · KLB | |
|---|---|---|---|
| Nguồn | AC/DC 24 V | AC/DC 24 V | AC 230 V |
| Dây nguồn | 1 đen (−) · 2 đỏ (+) | 1 đen (−) · 2 đỏ (+) | N trắng · L đen · nối đất |
| Công suất / van | 15 VA (chọn biến áp 24 VA) | 6 VA · dòng đỉnh 8,3 A / 5 ms | 27 VA khi chạy · 3,5 VA khi giữ |
| Chạy / lò xo đóng | 15 s / < 15 s | < 60 s / 20 s | ≤ 25 s / ≤ 100 s |
| Công tắc phụ | 2 × SPST · 10° / 85° | 2 × SPDT · 5° / 80° | 2 × SPDT · 10° / 85° |
| Dây tới mỗi van | 2 + 2–4 công tắc phụ | 2 + 2–4 công tắc phụ | 3 + 2–4 công tắc phụ |
Đấu nối
- Bình thường rơ le hở: van đóng. Có cháy rơ le đóng: cấp nguồn, van mở hết.
- Các van cùng vùng cháy đấu song song sau một tiếp điểm.
- Nguồn 24 V: chọn theo tổng VA × 1,3; BFN24 khởi động cùng lúc nhiều van cần nguồn chịu dòng đỉnh hoặc chia nhóm.
Lưu ý KLB 230 V
- Thợ điện có chứng chỉ đấu nối; aptomat riêng cho nhóm van; nối đất vỏ động cơ.
- Lò xo đóng chậm, tới 100 s: tính vào kịch bản hút khói khi cần đóng nhanh.
- Không đi chung ống với cáp tín hiệu 24 V của hệ báo cháy.
Nguồn số liệu: catalogue SAFD-L210, S-MFSD-MB, S-MFSD-M2/K (repo Starduct-Hub), theo bảng dữ liệu của Belimo và KLB.
11 · Nghiệm thu và sự cố
Nghiệm thu khi tất cả van trên tuyến cùng chạy. Ghi kết quả vào sổ bảo trì, kiểm tra lại mỗi 6 tháng và sau mỗi sự cố. Belimo khuyến nghị thử đóng/mở hằng tháng nếu không có yêu cầu khác.
Danh mục nghiệm thu
- Điện áp dây 1 – dây 2 tại van xa nhất, khi mọi van đang chạy: ≥ AC 19,2 V hoặc ≥ DC 21,6 V.
- Điện áp giữa 0 V tại van xa nhất và COM tủ điều khiển: ≤ 0,5 V.
- Đặt Y = 2 V, 6 V, 10 V: sau 60 s, U của từng van lệch Y không quá ± 5 %.
- Công tắc phụ: tủ báo cháy nhận đúng «đóng» ở < 5° và «mở» ở < 80° cho từng van.
- Thử liên động báo cháy: van vùng cấp gió bù mở hết trong < 60 s; tủ nhận đủ tín hiệu U.
- Van ON/OFF: đóng rơ le báo cháy → mọi van trong vùng mở hết; mở rơ le → van đóng (KLB tới 100 s).
- Cắt nguồn 24 V: mọi van đóng trong khoảng 20 s.
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Van xa mở không hết khi Y = 10 V | Sụt áp trên dây 0 V làm lệch mốc tín hiệu | Tăng tiết diện, tách tuyến, dời nguồn gần van; kéo dây 0 V tham chiếu |
| Một van không chạy | Đứt dây nguồn nhánh; đấu lỏng ở hộp đấu nối | Đo 24 V tại van; siết lại cầu đấu |
| Tủ đọc U sai hoặc dao động | Chưa nối chung 0 V tủ với nguồn; dây U đấu chung | Nối 0 V tham chiếu; mỗi U một cổng AI |
| Mọi van đóng khi không có cháy | Mất hoặc chập chờn nguồn 24 V | Kiểm tra nguồn, aptomat, nguồn dự phòng |
| Động cơ chạy rồi dừng giữa chừng | Nguồn thiếu công suất hoặc ngắt do dòng đỉnh | Chọn nguồn ≥ 1,3 × n × 6,5 VA; chia nhóm |
| Chạy chậm khoảng 100 s, U đứng ở 2 V | Vừa gạt tay khi đang có điện: động cơ tự kiểm tra | Chờ hết chu trình; không cần xử lý |
Liên hệ Starduct khi động cơ không chạy dù đã đủ nguồn và tín hiệu, hoặc khi van đã chịu cháy. Không tự mở động cơ: không có linh kiện sửa được tại hiện trường.
Trusted Performance
Star Asia Technological Investment JSCDan Phuong Industrial Cluster Phase 2, Dan Phuong Commune, Hanoi City, Vietnam starduct.vn · Hotline +84 90 323 2222 · baogia@nsca.vnISO 9001:2015 · ISO 14001:2015
HD-SAFD-ĐN-2026.1 · Rev 1 · 09/11/2026