TIN TỨC

GDP “2 con số” - SME Mong muốn gì ?

Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% bền vững, trọng tâm phải chuyển từ “bán sức lao động, gia công – lắp ráp” sang tạo giá trị gia tăng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo. Nhiều nghiên cứu cho thấy SME đổi mới có xác suất xuất khẩu, tăng năng suất và đóng góp vào tăng trưởng cao hơn hẳn SME chỉ làm nội địa, gia công, lắp ráp thuê…. Khi SME tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, tỷ trọng giá trị gia tăng nội địa trong xuất khẩu tăng lên, giảm nhập siêu và cải thiện cán cân vãng lai, từ đó tác động trực tiếp đến thành phần C + I + G + (X - M) trong công thức GDP.

SME kỳ vọng Chính sách Nhà nước nên triển khai

• Chính sách R&D và đổi mới cho SME  
  • Thành lập quỹ đồng tài trợ R&D, đổi mới sản phẩm, tự động hóa (matching grants, tax credit cho chi phí R&D, khấu hao nhanh thiết bị 4.0)
  • Mở rộng chương trình “innovation voucher”, hỗ trợ thuê chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học (mô hình tương tự EU/OECD).
• Hỗ trợ tài chính có chọn lọc  
  • Bảo lãnh tín dụng, lãi suất ưu đãi cho SME có dự án công nghệ, xuất khẩu, tham gia chuỗi cung ứng FDI; gắn ưu đãi với KPI về doanh thu xuất khẩu và hàm lượng nội địa.
  • Phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm nhà nước – tư nhân cho start‑up công nghệ, đặc biệt trong các ngành công nghiệp hỗ trợ, thiết bị, phần mềm, AI, vật liệu mới, sản phẩm trong nước chưa sản xuất...  
• Phát triển năng lực và nhân lực SME  
  • Chương trình đào tạo quản trị sản xuất – tài chính – xuất khẩu cho chủ doanh nghiệp, học bổng kỹ sư R&D làm việc tại SME (mô hình training và voucher mà OECD khuyến nghị).
  • Trung tâm hỗ trợ chuyển đổi số, tự động hóa cho SME ở các vùng/địa phương (demo line, tư vấn Lean, MES, ERP, PLM).  
• Chính sách chuỗi cung ứng và “local content”  
  • Chương trình “SME supplier upgrading”: audit, tư vấn, chứng nhận cho nhà cung cấp nội địa để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của FDI, EPC, OEM; ngân sách đồng tài trợ đầu tư máy móc – phòng thử nghiệm.
  • Cơ chế đấu thầu và ưu đãi thuế cho các dự án hạ tầng, năng lượng, metro… khi sử dụng tỷ lệ nhất định sản phẩm – dịch vụ kỹ thuật do SME trong nước phát triển.  
• Hạ tầng thể chế và dữ liệu  
  • Đơn giản hóa thủ tục đăng ký sáng chế, kiểu dáng, hỗ trợ 50–70% chi phí bảo hộ sở hữu trí tuệ ở trong và ngoài nước cho SME công nghệ
  • Nền tảng dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cho phép kết nối cung–cầu, phân tích lỗ hổng chuỗi cung ứng để định hướng hỗ trợ đúng trọng tâm. 
  • Hỗ trợ các SME triển khai đưa các sáng chế vào sản xuất, bằng các chính sách ưu đãi thuê mặt bằng sản xuất, ưu đãi lãi suất huy động vốn, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp…(Ưu đãi thật chứ không chỉ trên TV)

Khi các chính sách trên được thiết kế nhất quán, SME sẽ dịch chuyển từ lắp ráp – gia công sang tự thiết kế, chế tạo, sở hữu trí tuệ; giá trị gia tăng nội địa trong mỗi USD xuất khẩu tăng lên, năng suất lao động cải thiện, từ đó tạo dư địa thực chất để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP >10% mà không phụ thuộc khai thác tài nguyên như “Đất Hiếm”, Đất Nền", "Bán rẻ khoáng sản" hay nhập khẩu các sản phẩm, công nghệ từ nước ngoài với giá “Cắt cổ”...